Wat zijn de nadelen van een vaststellingsovereenkomst?

Veel arbeidsovereenkomsten worden tegenwoordig beëindigd met een vaststellingsovereenkomst. Dat betekent dat jij en je werkgever via het sluiten van een vaststellingsovereenkomst met wederzijds goedvinden besluiten om het dienstverband te beëindigen en alle afspraken hierover schriftelijk vastleggen. Deze manier van beëindigen kan voordelen hebben, maar er zijn ook belangrijke risico’s. In dit artikel lees je wat de nadelen van een vaststellingsovereenkomst zijn en waar je op moet letten, voordat je hiermee akkoord gaat.

Waarom een vaststellingsovereenkomst wordt gesloten

Een vaststellingsovereenkomst wordt vaak gebruikt wanneer één van beide partijen het einde van het dienstverband wil regelen. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren bij een arbeidsconflict of wanneer samenwerken niet langer goed gaat.

Soms wil een werknemer zelf uit dienst, maar niet zelf opzeggen omdat dat gevolgen heeft voor het recht op een WW-uitkering. Wie zelf ontslag neemt, is namelijk ‘verwijtbaar werkloos’. In dat geval zal het UWV geen uitkering toekennen. Door te kiezen voor een vaststellingsovereenkomst kan ontslag met wederzijds goedvinden plaatsvinden, zonder verlies van WW-rechten, mits de overeenkomst goed is opgesteld volgens de voorwaarden van een procedure bij ontslag met wederzijds goedvinden.

Voordelen van een vaststellingsovereenkomst

Het tekenen van een vaststellingsovereenkomst heeft enkele voordelen. Eén van de belangrijkste voordelen is dat er voor beide partijen snel een einde komt aan de arbeidsrelatie. Toch is het belangrijk om je niet te laten leiden door snelheid. De overeenkomst kan namelijk ook nadelig uitpakken als de inhoud niet zorgvuldig is gecontroleerd. Enkele andere voordelen zijn:

• De kosten zijn relatief laag in vergelijking met een gerechtelijke procedure.
• Beide partijen kunnen zelf afspraken maken over bijvoorbeeld de vergoeding of vrijstelling van werk.
• Een langdurige juridische procedure wordt voorkomen.

Nadelen van een vaststellingsovereenkomst

1. Druk van de werkgever om te tekenen

Een veelvoorkomend nadeel is dat werknemers onder druk worden gezet om akkoord te gaan. Werkgevers kunnen aandringen op een snelle handtekening of stellen dat er geen andere opties zijn. Daardoor kun je je overrompeld voelen en te snel tekenen voor ongunstige voorwaarden, zonder dat je krijgt waar je recht op hebt.

Laat je daarom altijd adviseren door een arbeidsrecht advocaat voordat je iets ondertekent. Een advocaat kan beoordelen of de reden van het beëindigen van het dienstverband op correcte wijze is geformuleerd en of de aangeboden vergoeding redelijk is. In de praktijk blijkt regelmatig dat een werkgever helemaal geen juridische grond heeft om de arbeidsovereenkomst te beëindigen. Met goed juridisch advies kun je bovendien vaak een hogere vergoeding bedingen of de hoogte van de vergoeding beter laten aansluiten bij jouw situatie.

2. Niet verstandig bij ziekte

Ben je ziek of arbeidsongeschikt? Dan is het in principe onverstandig om een vaststellingsovereenkomst te tekenen. In dat geval heb je namelijk meestal géén recht op een WW- of Ziektewetuitkering. Toch proberen sommige werkgevers zieke werknemers te laten tekenen, bijvoorbeeld omdat ze eigenrisicodrager zijn of kosten willen besparen. Normaal gesproken behoud je als werknemer recht op loondoorbetaling bij ziekte.

Laat in dat geval altijd eerst een jurist of advocaat naar de situatie kijken voordat je instemt met ontslag. Zeker als je ziek bent, is het belangrijk om niets te ondertekenen zonder advies. Laat in dat geval altijd eerst een jurist of advocaat naar de situatie kijken voordat je instemt met ontslag.

3. Verslechterde arbeidsrelatie tijdens onderhandelingen

Onderhandelingen over de voorwaarden kunnen de relatie tussen jou en je werkgever flink onder druk zetten. Jij wilt misschien een hogere vergoeding of een soepele vrijstelling van werk, terwijl je werkgever vooral kosten wil beperken. Ook kunnen er spanningen ontstaan over een concurrentie- of relatiebeding. Als de gesprekken vastlopen, kan dat leiden tot een verstoorde arbeidsverhouding en alsnog een beëindiging via de rechter. Dat kan bovendien het vinden van een nieuwe baan bemoeilijken.

4. Niet-nakoming van de overeenkomst

Een ander nadeel is dat een van de partijen de afspraken niet nakomt. Denk aan een werkgever die de afgesproken vergoeding niet betaalt of een werknemer die een geheimhoudingsclausule schendt. In dat geval moet de andere partij alsnog naar de rechter om naleving af te dwingen. Dat brengt extra tijd en kosten met zich mee.

5. Wettelijke bedenktermijn voor de werknemer

Tot slot heeft de werknemer een wettelijk herroepingsrecht van veertien dagen na ondertekening. Binnen die periode kun je zonder opgave van reden de overeenkomst ontbinden. Dat betekent dat de arbeidsovereenkomst dan niet eindigt en je dus nog gewoon in dienst bent. Voor werkgevers is dat een nadeel, want de beëindiging is pas definitief na het verstrijken van deze termijn. Staat de bedenktermijn niet in de vaststellingsovereenkomst vermeld? Dan wordt deze automatisch verlengd naar 21 dagen.

Laat de vaststellingsovereenkomst altijd controleren

Zowel voor werkgevers als werknemers geldt: laat de overeenkomst altijd juridisch controleren voordat je tekent. Een advocaat kan beoordelen of de voorwaarden eerlijk en juridisch juist zijn, en of jouw rechten, bijvoorbeeld op een wettelijke transitievergoeding of WW-uitkering, goed zijn vastgelegd. Alleen dan weet je zeker dat je krijgt waar je recht op hebt.

Kom je in een conflictsituatie terecht of dreigt er ontslag op staande voet? Zorg ervoor dat je goed ingelezen bent over jouw rechten bij ontslag op staande voet. Een advocaat kan hier een adviserende rol innemen en helpen om een gunstiger regeling te treffen via het sluiten van een vaststellingsovereenkomst.

Laat je altijd goed adviseren

Een vaststellingsovereenkomst kan een nette manier zijn om een arbeidsovereenkomst te beëindigen, maar er kleven duidelijke nadelen aan. Denk aan druk vanuit de werkgever, risico’s bij ziekte en het verlies van rechten bij een onzorgvuldige formulering.

Laat daarom altijd een deskundige meekijken voordat je tekent. De advocaten van Onyx Advocaten zijn gespecialiseerd in arbeidsrecht en beoordelen dagelijks vaststellingsovereenkomsten. Zo weet je zeker dat je geen nadelige afspraken maakt en je rechten behouden blijven.